Human Digestive System in Telugu | Mouth, Teeth, Tongue & Alimentary Canal | General Science Gk in Telugu

నోరు, ఆస్య (ముఖ) కుహరం
అంశం	వివరణ
నోరు (ముఖం)	• పై, కింది పెదవులు నోటిని ఆవరించి ఉంటాయి. • నోరు ఆస్యకుహరంలోకి తెరుచుకుంటుంది. • తాలువు నోటి కుహరాన్ని నాసికా కుహరం నుండి వేరు చేస్తుంది. • దీనివల్ల నమలడం మరియు శ్వాసించడం ఒకేసారి జరుగుతాయి.
కఠిన తాలువు	ముందు భాగంలో ఎముకతో ఏర్పడి ఉంటుంది. దీనిపై పాలటైన్ రుగేలు ఉంటాయి.
మృదు తాలువు	వెనుక భాగంలో ఉంటుంది. చివరలో వేలాడే భాగాన్ని యువులా (Uvula) అంటారు.
నాలుక	ఆస్యకుహరం అడుగు భాగానికి అతుక్కొని ఉంటుంది.
దంతాలు (Teeth)
ఉద్భవం	బాహ్య మధ్యత్వచం (ఎక్టోడెర్మ్) నుండి ఏర్పడతాయి.
గర్తదంతి రకం	దవడ ఎముక గర్తాలలో ఇమిడి ఉండే దంతాలను గర్తదంతి (Thecodont) అంటారు.
ద్వివార దంత విన్యాసం	జీవితంలో రెండుసార్లు దంతాలు వస్తాయి. • పాల దంతాలు • శాశ్వత దంతాలు
శాశ్వత దంతాలు	మొత్తం 32 దంతాలు ఉంటాయి.
దంతాల రకాలు	1. కుంతకాలు (Incisors) 2. రదనికలు (Canines) 3. అగ్రచర్వణకాలు (Premolars) 4. చర్వణకాలు (Molars)
విషమదంత విన్యాసం	వివిధ రకాల దంతాలు ఉండడాన్ని విషమదంత విన్యాసం (Heterodont) అంటారు.
దంత నిర్మాణం	• కిరీటం (Crown) • గ్రీవం (Neck) • మూలం (Root)
ప్రధాన భాగాలు	• డెంటిన్ – ప్రధాన భాగం • ఎమినల్ (Enamel) – కిరీటాన్ని కప్పుతుంది • సిమెంట్ – మూలాన్ని కప్పుతుంది • పల్స్ కుహరం – నాడులు, రక్తనాళాలు కలిగి ఉంటుంది
స్థిరీకరణ	పెరియోడాంటల్ పొర దంతాన్ని దవడలో గట్టిగా ఉంచుతుంది.
నాలుక (Tongue)
నిర్మాణం	కండరాలతో ఏర్పడిన స్వేచ్ఛగా కదిలే జ్ఞానాంగం.
ఫ్రెన్యులమ్	నాలుకను నోటి అడుగు భాగానికి అతికించే కణజాల మడత.
సూక్ష్మాంకురాలు	1. ఫంజీఫామ్ 2. తంతురూప (Filiform) 3. సర్కంవెల్లేట్
విధులు	• రుచి తెలుసుకోవడం • లాలాజలం కలపడం • నమలడం • మింగడం • మాట్లాడటం
గ్రసని (Pharynx)
పని	ఆహారం మరియు గాలి ప్రయాణించే ఉమ్మడి మార్గం.
భాగాలు	• నాసికాగ్రసని • ఆస్యగ్రసని • స్వరపేటికాగ్రసని
గవదబిళ్ళలు	• గ్రసని గవదబిళ్ళలు • తాలవ్య గవదబిళ్ళలు • జిహ్వ గవదబిళ్ళలు
యుస్టేకియన్ నాళాలు	మధ్య చెవి పీడనాన్ని సమతుల్యం చేస్తాయి.
ఆహారవాహిక (Esophagus)
నిర్మాణం	పొడవైన కండరయుత నాళం.
విధి	ఆహారాన్ని గ్రసని నుండి జీర్ణాశయానికి చేరుస్తుంది.
సంవరణులు	• ఉర్ద్వ ఆహారవాహిక సంవరణి • జఠర-ఆహారవాహిక (కార్డియాక్) సంవరణి
జీర్ణాశయం (Stomach)
ఆకారం	J ఆకారంలో ఉండే కండరయుత సంచి.
భాగాలు	• హార్దిక భాగం • ఫండిక్ భాగం • జఠర నిర్గమ (పైలారిక్) భాగం
సంవరణి	జఠర నిర్గమ సంవరణి ఆహారం చిన్నపేగులోకి వెళ్లడాన్ని నియంత్రిస్తుంది.
చిన్నపేగు (Small Intestine)
భాగాలు	1. ఆంత్రమూలం (Duodenum) 2. బెజునం (Jejunum) 3. శేషాంత్రికం (Ileum)
ప్రత్యేకత	జీర్ణక్రియ మరియు పోషకాల శోషణ ప్రధానంగా ఇక్కడే జరుగుతుంది.
పెద్దపేగు (Large Intestine)
భాగాలు	• అంధనాళం • కొలాన్ • పురీషనాళం
క్రిమిరూప ఉండూకం	అంధనాళం నుండి వచ్చే సన్నని నాళిక. ఇది అవశేష అవయవం.
ప్రత్యేక నిర్మాణాలు	• హాస్ట్రా • టినియా కోలి
విధులు	• నీరు, ఖనిజాల శోషణ • శ్లేష్మ స్రావం • మల నిర్మాణం మరియు విసర్జన
ఆహారనాళ గోడల స్తరాలు
1. సీరోసా	వెలుపలి రక్షణ పొర.
2. కండర స్తరం	అరేఖిత కండరాలతో ఏర్పడి పెరిస్టాల్సిస్‌కు సహాయపడుతుంది.
3. అధఃశ్లేష్మస్తరం	సంయోజక కణజాలం, రక్తనాళాలు, నాడులు, బ్రన్నర్ గ్రంథులు ఉంటాయి.
4. శ్లేష్మస్తరం	• జఠర రుగేలు • ఆంత్ర చూషకాలు (Villi) • సూక్ష్మ చూషకాలు (Microvilli) • గాబ్లెట్ కణాలు • లీబర్‌కూన్ గుహికలు
శ్లేష్మస్తరం విధులు	• జీర్ణక్రియకు సహాయం • శోషణ ఉపరితలాన్ని పెంచడం • శ్లేష్మం స్రవించి పేగులను రక్షించడం

Previous