Modern Indian History | British arrival in India | భారతదేశంలో ఆంగ్లేయుల రాక

భారతదేశ చరిత్రలో యూరోపియన్ల రాక ఒక కీలక మలుపు. వాస్కోడిగామా 1498లో కాలికట్ (కోజికోడ్) తీరానికి చేరుకోవడం ద్వారా సముద్ర మార్గం ద్వారా భారతదేశానికి యూరోప్‌ దేశాల ప్రవేశానికి దారి తీశాడు.

పోర్చుగీసువారి కార్యకలాపాలు :

• వాస్కోడిగామా చూపిన మార్గంలో అనేక మంది పోర్చుగీసు వ్యాపారులు భారత్‌ చేరుకున్నారు
• 1503: ఫ్రాన్సిస్ డి అల్మీడా – భారతదేశంలో మొదటి పోర్చుగీసు గవర్నర్
• “నీలి నీటి విధానం” (Blue Water Policy) ద్వారా సముద్రాధిపత్యంపై దృష్టి
• 1509–1515: అల్ఫోన్సో డి ఆల్బుకర్క్ పాలన
• 1510: గోవా ఆక్రమణ – పోర్చుగీసు ప్రధాన కేంద్రంగా అభివృద్ధి

ఆంగ్లేయుల రాక  :

ప్రారంభ దశ

• భారతదేశానికి వచ్చిన తొలి ఆంగ్లేయుడు: ఫాదర్ థామస్ స్టీవెన్స్ (1579, గోవా)
• 1600: East India Company స్థాపన (ఎలిజబెత్ రాణి అనుమతితో)

మొఘల్ చక్రవర్తులతో సంబంధాలు

• 1611: కెప్టెన్ జేమ్స్ హాకిన్స్ మొఘల్ చక్రవర్తి జహంగీర్ ను కలిసాడు
• 1612: సూరత్‌లో మొదటి ఆంగ్లేయుల కర్మాగారం
• 1618: సర్ థామస్ రో ద్వారా వాణిజ్య హక్కుల ఫర్మానాలు

ముఖ్య స్థావరాలు

• మచిలీపట్నం – దక్షిణ భారత తొలి ఫ్యాక్టరీ
• 1641: సెయింట్ జార్జ్ కోట (మద్రాసు)
• 1661: పోర్చుగీసువారి నుంచి బొంబాయి బ్రిటిష్ రాజుకు కట్నంగా లభించింది
• 1690: జాబ్ చార్నాక్ కలకత్తా స్థాపనకు పునాది

యూరోపియన్ శక్తుల మధ్య పోటీ :

ఫ్రెంచ్ పోటీ

• 1664: French East India Company స్థాపన
• పాండిచ్చేరి, చంద్రనగర్ వంటి కేంద్రాల స్థాపన

కర్ణాటక యుద్ధాలు (1746–1763)

•  బ్రిటిష్ vs ఫ్రెంచ్ ఆధిపత్య పోరు
• 1760: వాండివాష్ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ విజయం

బ్రిటిష్ ఆధిపత్య స్థాపనకు దారితీసిన యుద్ధాలు

• 1757: ప్లాసీ యుద్ధం – సిరాజుద్దౌలా పై బ్రిటిష్ విజయం
• 1764: బక్సార్ యుద్ధం – ఉత్తర భారతంలో బ్రిటిష్ ప్రభావం బలపడింది
• 1765 తర్వాత: బెంగాల్ ద్వంద్వ ప్రభుత్వ వ్యవస్థ

ముగింపు

వాణిజ్య లక్ష్యాలతో వచ్చిన యూరోపియన్లు, ముఖ్యంగా ఆంగ్లేయులు, క్రమంగా భారతదేశ రాజకీయ వ్యవస్థలో జోక్యం చేసుకొని చివరకు పూర్తి పాలనా అధికారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. సముద్ర మార్గం కనుగొనడం నుండి ప్లాసీ, బక్సార్ యుద్ధాల వరకు జరిగిన పరిణామాలు భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలనకు పునాది వేశాయి.

Previous