Kushan Empire Society and Religious Conditions | Social & Religious Life of Kushanas
కుషాణులు సమాజ పరిస్థితులు
కుషాణుల పాలనా కాలంలో కులవ్యవస్థ ప్రధానంగా అమలులో ఉండేది. సమాజం బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు అనే నాలుగు వర్ణాలుగా విభజించబడింది. వీరిలో బ్రాహ్మణులకు అత్యున్నత స్థానం కల్పించబడింది.
కుషాణుల కాలంలో పితృస్వామ్య కుటుంబ వ్యవస్థ ప్రాచుర్యంలో ఉండేది. కుటుంబానికి తండ్రే అధిపతిగా వ్యవహరించేవాడు. కుటుంబ పెద్దను గహపతి అని పిలిచేవారు. కుటుంబ వ్యవస్థలో క్రమశిక్షణ మరియు సంప్రదాయాలకు ముఖ్యమైన స్థానం ఉండేది.
ఆ కాలంలో స్త్రీలకు సమాజంలో గౌరవప్రదమైన స్థానం ఉన్నట్లు శాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది. ముఖ్యంగా ఉన్నత వర్ణ స్త్రీలు దానధర్మాలు చేసినట్లు ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి. అయితే కులాంతర వివాహాలు సాధారణంగా జరగేవి కావు. బహుభార్యత్వం కూడా సమాజంలో అమలులో ఉండేది. మగ సంతానం కోసం కొందరు పురుషులు ఒకటికంటే ఎక్కువ వివాహాలు చేసుకునేవారని చారిత్రక ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి.
అశ్వఘోషుడు రచించిన బుద్ధచరితం ప్రకారం కన్యాశుల్కం ఆచారం కూడా ఆ కాలంలో అమలులో ఉండేది. అలాగే గణిక వీధుల ప్రస్తావన ద్వారా వేశ్యావృత్తి కూడా సమాజంలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.
కుషాణుల కాలంలో ప్రజలు బంగారం, వెండి ఆభరణాలను ధరించేవారు. వస్త్రధారణలో విదేశీ ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మధురలో లభించిన కనిష్కుని విగ్రహాలను పరిశీలిస్తే పొడవాటి కుర్తా, ప్యాంటు, బూట్లు ధరించినట్లు కనిపిస్తుంది. ఇది విదేశీ సంస్కృతి ప్రభావాన్ని తెలియజేస్తుంది. సంగీతం, నాట్యం, నాటకం, వేట, చదరంగం వంటి వినోద కార్యక్రమాలు కుషాణుల కాలంలో ప్రజల జీవితంలో ముఖ్యమైన భాగంగా ఉండేవి. ఈ విధంగా కుషాణుల సమాజం సంప్రదాయాలు, సంస్కృతి, విదేశీ ప్రభావాల సమ్మేళనంగా అభివృద్ధి చెందింది.
కుషాణుల కాలంలోని మత పరిస్థితులు
కనిష్కుడు తన సైనిక విజయాల కంటే బౌద్ధమతానికి చేసిన సేవల వల్ల చరిత్రలో విశేష గుర్తింపు పొందాడు. అశ్వఘోషుడి ఉపదేశాల ప్రభావంతో కనిష్కుడు బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరించాడు. అతడు బౌద్ధమతాన్ని ఆదరించడంతో ఆ మతం మరింత బలోపేతమైంది.
కనిష్కుడు అనేక బౌద్ధ చైత్యాలు మరియు విహారాలను నిర్మించాడు. అశోకుడి వలే బౌద్ధమతాన్ని విదేశాలకు వ్యాప్తి చేయడానికి ప్రత్యేక కృషి చేశాడు. బౌద్ధ మత ప్రచారకులైన కాశ్యపుడు మరియు మాతంగులను టిబెట్, చైనా, మధ్య ఆసియా ప్రాంతాలకు పంపించి బౌద్ధమతాన్ని విస్తరింపజేశాడు.
బౌద్ధమతంలోని విభిన్న వర్గాల మధ్య ఏర్పడిన భేదాలను తొలగించడానికి కనిష్కుడు నాల్గవ బౌద్ధ మత సంగీతిని నిర్వహించాడు. ఈ సమావేశం కాశ్మీర్లోని కుందలవనంలో జరిగింది. టిబెట్ చరిత్రకారుడు తారానాథ్ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం ఈ సమావేశానికి వసుమిత్రుడు అధ్యక్షత వహించగా, అశ్వఘోషుడు ఉపాధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించాడు. దేశ విదేశాల నుండి వచ్చిన సుమారు 500 మంది బౌద్ధ భిక్షువులు ఈ సమావేశంలో పాల్గొన్నారు. బౌద్ధ మత సిద్ధాంతాలు, పవిత్ర గ్రంథాలు మరియు మత ప్రచారంపై విస్తృత చర్చలు జరిగాయి. ఈ చర్చల సారాంశాన్ని మహావిభాష శాస్త్రం రూపంలో సంకలనం చేశారు.
కనిష్కుని కాలంలో బౌద్ధమతం రెండు ప్రధాన శాఖలుగా విభజించబడింది. అవి మహాయానం మరియు హీనాయానం. వీటిలో కనిష్కుడు మహాయాన శాఖను ప్రత్యేకంగా ఆదరించాడు.
కనిష్కుడు బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరించినప్పటికీ ఇతర మతాలను కూడా సమానంగా గౌరవించాడు. అతని నాణేలపై హిందూ, గ్రీకు, పారశీక దేవతల చిత్రాలను ముద్రించడం ద్వారా అతని మత సహన భావన స్పష్టమవుతుంది. ఈ విధంగా కుషాణుల కాలంలో మతసామరస్యం మరియు మత ప్రచారం విశేషంగా అభివృద్ధి చెందాయి.

0 Comments