Vijayanagara Empire : Saluva Dynasty | విజయనగర సామ్రాజ్యం చరిత్ర : సాళువ వంశం | Indian History in Telugu

Vijayanagara Empire : Saluva Dynasty | Indian History in Telugu

సాళువ వంశం

విజయనగర సామ్రాజ్యం చరిత్ర

సాళువ వంశం (క్రీ.శ. 1485–1505) – విజయనగర సామ్రాజ్య చరిత్ర

విజయనగర సామ్రాజ్య చరిత్రలో సాళువ వంశం ఒక ముఖ్యమైన రాజవంశంగా గుర్తింపు పొందింది. సంగమ వంశం పాలన బలహీనపడిన సమయంలో సాళువ నరసింహుడు అధికారాన్ని చేపట్టి సామ్రాజ్యాన్ని కాపాడేందుకు కృషి చేశాడు. క్రీ.శ. 1485 నుండి 1505 వరకు సాళువ వంశం విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పరిపాలించింది.

సాళువ నరసింహుడు – సాళువ వంశ స్థాపకుడు

సాళువ వంశానికి తొలి రాజు సాళువ నరసింహుడు. ఆయన అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత ప్రాంతీయ పాలకుల తిరుగుబాట్లను అణచివేసి సామ్రాజ్య స్థిరత్వాన్ని కాపాడేందుకు చర్యలు చేపట్టాడు. పెరానిపాడు సాంబేతాలు మరియు ఉమ్మత్తూరు పాలెగార్లపై విజయవంతంగా పోరాడి వారి తిరుగుబాట్లను అణచివేశాడు.

అయితే బహమనీ సుల్తానుల చేతిలో కోల్పోయిన కృష్ణా–తుంగభద్ర నదుల మధ్య ప్రాంతాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడంలో ఆయన విజయం సాధించలేకపోయాడు.

నరస నాయకుడి ఆధిపత్యం

క్రీ.శ. 1490లో సాళువ నరసింహుడు మరణించడానికి ముందు తన ఇద్దరు చిన్న కుమారులను తన విశ్వాసపాత్రుడైన మంత్రి నరస నాయకుడు సంరక్షణలో ఉంచాడు. పెద్ద కుమారుడు తిమ్మరాజును రాజుగా పట్టాభిషేకం చేసినప్పటికీ, అతను త్వరలోనే హత్యకు గురయ్యాడు.

దీంతో చిన్న కుమారుడు ఇమ్మడి నరసింహుడు రాజుగా నియమించబడ్డాడు. కానీ అసలు అధికారాన్ని నరస నాయకుడు తన చేతుల్లో ఉంచుకుని, ఇమ్మడి నరసింహుడిని పెనుకొండకు పంపించాడు. దాదాపు పది సంవత్సరాల పాటు నరస నాయకుడు విజయనగర సామ్రాజ్య పాలనను నిర్వహించాడు.

నరస నాయకుడి విజయాలు

నరస నాయకుడు బీజాపూర్ పాలకుడు యూసుఫ్ ఆదిల్ ఖాన్ మరియు ఒడిశా పాలకుడు ప్రతాపరుద్ర గజపతిలతో యుద్ధాలు చేశాడు. అలాగే దక్షిణ భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతీయ నాయకులను తన ఆధీనంలోకి తెచ్చి సామ్రాజ్య అధికారాన్ని బలోపేతం చేశాడు.

తుళువ వంశ ఆవిర్భావం

క్రీ.శ. 1503లో నరస నాయకుడు మరణించిన తర్వాత అతని కుమారుడు వీర నరసింహుడు రాజ ప్రతినిధిగా వ్యవహరించాడు. అతను కూడా ఇమ్మడి నరసింహుడిని తన సంరక్షణలో ఉంచి పరిపాలన కొనసాగించాడు.

చివరకు క్రీ.శ. 1505లో ఇమ్మడి నరసింహుడు హత్యకు గురికావడంతో వీర నరసింహుడు విజయనగర సామ్రాజ్యానికి రాజుగా ప్రకటించుకున్నాడు. దీంతో సాళువ వంశ పాలన ముగిసి, విజయనగర చరిత్రలో తుళువ వంశం పాలన ప్రారంభమైంది.